Czym jest ransomware?
Ransomware to rodzaj złośliwego oprogramowania, które szyfruje — czyli blokuje — pliki na komputerze i żąda od użytkownika zapłaty na rzecz cyberprzestępcy w zamian za ich odblokowanie. Okup jest często żądany w bitcoinach, ponieważ organom ścigania trudniej je prześledzić.Rosnące zagrożenie
Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA) określa obecne czasy mianem „złotej ery ransomware”. Jest to jeden z najbardziej dotkliwych rodzajów cyberataków, z jakimi mierzy się dziś świat, i nic nie wskazuje na to, by miał słabnąć. Wręcz przeciwnie – skutki ataków ransomware stale rosną, dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, czym on jest i jak zapobiegać jego rozprzestrzenianiu się.Jak zachować bezpieczeństwo?
Skoro wiemy już, czym jest ransomware i dlaczego stanowi tak poważny problem, zobaczmy, jak chronić urządzenia przed infekcją.Phishing
Większość rodzajów złośliwego oprogramowania najczęściej rozprzestrzenia się za pośrednictwem phishingu i ransomware nie jest wyjątkiem. Phishing to rodzaj cyberataku, w którym cyberprzestępca podszywa się pod inną osobę, aby nakłonić Państwa do kliknięcia linku, pobrania załącznika lub przekazania zasobów (takich jak pieniądze lub dane). Phishing może przybierać wiele różnych form, lecz w kontekście złośliwego oprogramowania najbardziej istotny jest phishing e-mailowy oraz smishing (realizowany za pomocą wiadomości SMS). Oto sygnały ostrzegawcze phishingu, na które należy zwracać uwagę:- Załączniki: mogą zawierać złośliwe oprogramowanie. Nigdy nie należy otwierać nieoczekiwanych załączników bez uprzedniego zweryfikowania tożsamości nadawcy za pomocą innego kanału kontaktu.
- Linki: strony internetowe również mogą zainfekować urządzenie złośliwym oprogramowaniem. Należy unikać klikania linków od nieznanych nadawców.
- Presja czasu: cyberprzestępcy chcą, aby działać bez zastanowienia. Jeśli ktoś Państwa ponagla, należy zachować ostrożność.
- Podszywanie się: jeśli adres e-mail niemal przypomina adres, któremu ufają Państwo, może to być próba podszycia się (hell0@email.com zamiast hello@email.com). Należy dokładnie sprawdzać adresy e-mail i numery telefonów nadawców.
Aktualizacje
Aktualizacje zapewniają urządzeniu ochronę przed najnowszymi odkrytymi zagrożeniami. Dlatego tak ważne jest, aby urządzenia i całe oprogramowanie były aktualne. Nie należy odkładać instalacji na później; aktualizacje należy instalować, gdy tylko staną się dostępne. Powiadomienia o aktualizacjach pochodzą bezpośrednio od zespołu ds. bezpieczeństwa. Jeśli trudno Państwu pamiętać o regularnej aktualizacji urządzenia, warto dodać do kalendarza cotygodniowe przypomnienie. Można zarezerwować 10 minut, na przykład w piątkowe popołudnia, na instalację aktualizacji udostępnionych w danym tygodniu.Tajemnicze nośniki wymienne
Cyberprzestępcy uwielbiają żerować na naturalnej ciekawości. Pendrive znaleziony na parkingu przed biurem mógł zostać wcześniej zainfekowany złośliwym oprogramowaniem i podrzucony w nadziei, że zastanowią się Państwo, co się na nim znajduje, i podłączą go do urządzenia służbowego. Parkingi nie są jedynym niebezpiecznym miejscem; cyberprzestępcy są bardziej przebiegli. Amerykańskie Federalne Biuro Śledcze (FBI) ostrzega przed pamięciami USB dostarczanymi pocztą. Cyberprzestępcy mogą nawet sprzedawać złośliwe urządzenia za pośrednictwem platform handlu elektronicznego, takich jak Amazon. (Wskazówka: należy zachować ostrożność wobec produktów, których cena jest radykalnie niższa niż u wiarygodnych konkurentów). Podsumowując: jeśli nie mają Państwo pewności, skąd pochodzi nośnik wymienny – czy to pendrive, zewnętrzny dysk twardy, czy mysz komputerowa – … nie należy go podłączać.
Publiczne sieci Wi-Fi i porty USB
W ostatnich latach staliśmy się bardziej uważni na zarazki w przestrzeni publicznej, ale co z cyberzagrożeniami? Miejsca publiczne są ulubionym terenem cyberprzestępców, ponieważ pozwalają łatwo zainfekować urządzenia całych grup osób jednocześnie. Jeśli to możliwe, nigdy nie należy łączyć się z publiczną siecią Wi-Fi. Cyberprzestępcy mogą wykorzystać sieć do zainfekowania urządzeń wszystkich podłączonych do niej osób. Zamiast tego należy korzystać z własnej transmisji danych w sieci komórkowej lub z hotspotu. Jeśli połączenie jest konieczne, dodatkową warstwę ochrony mogą zapewnić sieci VPN. Jeśli przewidują Państwo, że poza domem lub biurem będą musieli naładować urządzenie mobilne, warto zabrać ze sobą ładowarkę, aby podłączyć się bezpośrednio do gniazdka elektrycznego. Publiczne porty USB, takie jak stacje ładowania, mogą być wcześniej zainfekowane złośliwym oprogramowaniem, na przykład ransomware.Kopie zapasowe
Jeśli urządzenie zostanie zainfekowane ransomware, najlepszym rozwiązaniem jest jego wyczyszczenie i przywrócenie utraconych danych z kopii zapasowej. Pozwoli to uniknąć utraty plików i sprawi, że nie będzie konieczności przekazywania pieniędzy cyberprzestępcy. W przypadku urządzeń prywatnych eksperci zalecają korzystanie z usługi w chmurze. Pliki będą aktualizowane automatycznie, więc nie trzeba będzie ręcznie przesyłać ich ponownie po każdej zmianie. W przypadku urządzeń służbowych należy skontaktować się z zespołem ds. bezpieczeństwa, aby dowiedzieć się, w jaki sposób realizowane są kopie zapasowe. Czy płacenie okupu jest etyczne? Płacenie okupu w przypadku ataku ransomware jest powszechnie uznawane za nieetyczne, ponieważ zachęca cyberprzestępców do dalszego przeprowadzania tego typu ataków. W końcu gdyby nie było to opłacalne, cyberprzestępcy nie traciliby na to czasu. Warto zauważyć, że nawet jeśli zdecydują się Państwo zapłacić okup, nie ma gwarancji, że przestępcy dotrzymają swojej części umowy. Jednak jak w przypadku każdego zagadnienia etycznego, odpowiedź nie zawsze jest jednoznaczna. Niektóre kwestie związane z płaceniem okupu mieszczą się w moralnie niejednoznacznej strefie. Szpitale, na przykład, stają w obliczu sytuacji zagrażającej życiu, gdy ransomware uniemożliwia im należytą opiekę nad pacjentami.
Ransomware może być na fali wznoszącej, ale mamy tajną broń – Państwa. Im lepiej wszyscy rozumiemy, jak zapobiegać rozprzestrzenianiu się ransomware i co robić w przypadku ataku, tym mniej opłacalny będzie on dla cyberprzestępców. Są Państwo naszą pierwszą linią obrony przed cyberatakami. Państwa organizacja – i cały świat – liczy na to, że pomogą Państwo powstrzymać rozprzestrzenianie się ransomware.