Czym jest złośliwe oprogramowanie?
Krótko mówiąc, złośliwe oprogramowanie to ogromny kłopot – infekcja w świecie technologii. Istnieje wiele różnych rodzajów złośliwego oprogramowania, które służą określonym celom, ale ogólnie rzecz biorąc, szpieguje, kradnie lub niszczy. Komputery stacjonarne, laptopy, telefony komórkowe, tablety, inteligentne lodówki, klimatyzatory podłączone do internetu – w zasadzie każde urządzenie może zostać zainfekowane złośliwym oprogramowaniem.Wirusy i robaki
Gdy myślą Państwo o infekcjach komputerowych, prawdopodobnie przychodzą Państwu na myśl wirusy. Pochwalilibyśmy wirusa za to, że jest tak kultowy, ale cóż… jest złośliwy. Wirusy dołączają się do nosiciela – programu, pliku lub folderu – a gdy użytkownik otworzy tego nosiciela, wirus może rozpocząć replikację. W uproszczeniu wstrzykuje swoje DNA do innych programów, plików lub folderów na komputerze lub urządzeniu. Wirusy uruchamiają kod, który zmienia sposób działania komputera. Robaki natomiast nie potrzebują nosiciela. Replikują się bez konieczności aktywowania przez użytkownika i mogą rozprzestrzeniać się w całych sieciach, wykorzystując luki w zabezpieczeniach, takie jak niezaktualizowane systemy operacyjne i przeterminowane oprogramowanie antywirusowe.Konie trojańskie
Konie trojańskie zawdzięczają swoją nazwę znanemu mitowi o koniu trojańskim. To złośliwe oprogramowanie podszywa się pod legalne oprogramowanie. Gdy instalują Państwo program, którego faktycznie potrzebują, instalowany jest również czyhający w nim trojan. Istnieją różne rodzaje trojanów – na przykład trojany zdalnego dostępu, które dają cyberprzestępcom, cóż, zdalny dostęp do Państwa komputera. Jest to popularny rodzaj złośliwego oprogramowania wykorzystywany do przeprowadzania ataków DoS (Denial of Service), które mogą unieruchomić całą sieć.Ransomware
Czy nagranie pierwszych kroków Państwa dziecka uznaliby Państwo za bezcenne? Cyberprzestępcy również – co oznacza, że mogą ustalić dowolną cenę. Ransomware blokuje pliki na komputerze i żąda zapłaty, zwykle w postaci kryptowaluty, takiej jak bitcoin, za ich odblokowanie. Nie chcą Państwo płacić? Należy upewnić się, że mają Państwo kopię zapasową wszystkiego, co ważne, w przeciwnym razie dane mogą przepaść na zawsze. Niestety dla wszystkich, którzy nie są cyberprzestępcami, liczba ataków ransomware obecnie rośnie. Szkoły, szpitale, komendy policji – nawet całe miasta zostały zablokowane przez ransomware. W 2019 roku ofiarami ransomware padło w Stanach Zjednoczonych ponad 200 000 organizacji, w tym ponad 70 władz stanowych i lokalnych, takich jak władze miasta Nowy Orlean. Według badania firmy zajmującej się cyberbezpieczeństwem Sophos w 2020 roku ransomware dotknął około połowy wszystkich przedsiębiorstw. Ale wpadka!Adware
Jaki jest pierwszy przymiotnik, który przychodzi Państwu na myśl, gdy myślą Państwo o reklamach? Prawdopodobnie coś w rodzaju uciążliwe lub irytujące, prawda? A co, jeśli powiem, że reklamy mogą być również niebezpieczne? Adware zalewa Państwa reklamami, z których niektóre mogą prowadzić do złośliwych witryn – dotyczy to zarówno wyskakujących okienek, jak i reklam osadzonych na stronach internetowych tam, gdzie nie powinno ich być. Adware może spowalniać komputer i często jest dołączany do spyware.Spyware
Spyware robi dokładnie to, co sugeruje nazwa… szpieguje Państwa. Ten rodzaj złośliwego oprogramowania monitoruje i rejestruje Państwa aktywność online, zbiera dane i kradnie informacje osobiste. Spyware często działa w tle darmowego oprogramowania, więc prawdopodobnie nawet nie zauważą Państwa jego obecności. Oszustwa z użyciem kart kredytowych i kradzież tożsamości to ogromne zagrożenia związane ze spyware.Cryptojackery
Cryptojackery wykorzystują Państwa komputer do wydobywania bitcoinów dla cyberprzestępcy. Tak jak prawdziwe kopalnie dla ludzi, wydobywanie bitcoinów jest dla komputera skrajnie wyczerpujące. Zakładam, że prawdziwe górnictwo jest wyczerpujące… nigdy nie pracowałem w kopalni, ale wygląda na bardzo ciężką pracę fizyczną. Chodzi o to, że cryptojackery wyczerpują komputer, co prowadzi do skrócenia czasu pracy baterii, wyższych rachunków za prąd i ogólnego spowolnienia.
Skąd pochodzi złośliwe oprogramowanie?
Jabłko dziennie trzyma lekarza z dala – ale co trzyma z dala cyberprzestępcę? Dwie najważniejsze rzeczy, które mogą Państwo zrobić, aby chronić zdrowie swoich urządzeń, to dbać o aktualizacje oraz postępować rozważnie w kwestii linków, załączników i pobieranych plików. Wszyscy jesteśmy winni klikania „zaktualizuj później”, gdy komputer lub oprogramowanie antywirusowe prosi o jego ponowne uruchomienie, ale jest to naprawdę niebezpieczne. Aktualizacje są wydawane nieustannie, aby nauczyć nasze komputery i urządzenia, jak chronić się przed nowo odkrytymi zagrożeniami, takimi jak najnowsze odmiany złośliwego oprogramowania. Proszę zapomnieć o przycisku „zaktualizuj później”; zaktualizować teraz, aby wzmocnić układ odpornościowy swojego komputera. W przyszłości należy ponownie uruchamiać komputer co najmniej raz w tygodniu, aby regularne aktualizacje były wdrażane w odpowiednim czasie. Należy zachować sceptycyzm w internecie (i omijać jego ciemne zaułki). Nie należy klikać linków ani pobierać załączników przesłanych przez nieznane lub niezaufane źródła. Oprogramowanie należy pobierać wyłącznie z zaufanych platform producentów – dotyczy to również aplikacji na urządzenia mobilne; wbrew powszechnemu przekonaniu nie są one odporne na infekcje.Jakie są objawy ostrzegawcze?
Jak widzieliśmy, istnieje szeroka gama złośliwego oprogramowania – a to oznacza, że istnieje też dość szeroka gama objawów, ponieważ różne rodzaje złośliwego oprogramowania w różny sposób wpływają na komputer. Niektóre złośliwe oprogramowanie daje o sobie znać bardzo wyraźnie, na przykład ransomware i adware. Reklama rzemieślniczych ogórków kiszonych o niezwykłych smakach na rządowej stronie internetowej? No nie, raczej nie. Większość rodzajów złośliwego oprogramowania woli jednak pozostać incognito. Subtelniejsze objawy obejmują:- Komputer lub urządzenie działa wolniej niż zwykle
- Przeglądarka przekierowuje na strony, których nie chcieli Państwo odwiedzać
- Komunikaty od fałszywego programu antywirusowego (lub programu antywirusowego, którego nigdy nie instalowali Państwo)
- Wyłączone ustawienia i/lub narzędzia systemowe, takie jak menedżer zadań
- Skrócony czas pracy baterii lub wentylator komputera pracujący intensywniej niż zwykle
- Niewyjaśnione zmiany w ustawieniach komputera lub przeglądarki
Korzystanie z jakiejkolwiek technologii jest pod wieloma względami trochę jak posiadanie psa (proszę mi zaufać). Pies potrzebuje dużo ruchu, aby jego mięśnie pozostały silne; komputer potrzebuje regularnych aktualizacji, aby jego ochrona przed złośliwym oprogramowaniem pozostała silna. Pies potrzebuje corocznych badań, aby upewnić się, że nie ma problemów zdrowotnych, których nie udało się zauważyć; komputer potrzebuje regularnych skanów diagnostycznych, aby upewnić się, że nie ma na nim złośliwego oprogramowania, które było dla Państwa niewidoczne. Nie pozwalają Państwo psu jeść śmieci, bo mógłby się rozchorować; nie klikają Państwo podejrzanych linków ani nie pobierają oprogramowania z internetowych ciemnych zaułków, bo komputer mógłby się rozchorować!
Oba te „podopieczne” trzeba traktować z troską, aby pozostały zdrowe i szczęśliwe. Komputer potrzebuje Państwa wsparcia, aby utrzymać silny układ odpornościowy; to Państwo są jego najlepszą obroną przed złośliwym oprogramowaniem. Niech Państwo pozostaną bezpieczni i zdrowi! Dadzą Państwo radę.