Kötü Amaçlı Yazılım Nedir?
Kısacası, kötü amaçlı yazılım teknolojideki bir enfeksiyondur ve gerçekten can sıkıcıdır. Belirli amaçlara hizmet eden çeşitli kötü amaçlı yazılım türleri vardır, ancak genel olarak casusluk yapar, çalar veya yok eder. Masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar, cep telefonları, tabletler, akıllı buzdolapları, internete bağlı klimalar - temelde her cihaza kötü amaçlı yazılım bulaşabilir.Virüsler ve Solucanlar
Bilgisayar enfeksiyonlarını düşündüğünüzde muhtemelen aklınıza virüsler gelir. Bu kadar ikonik olduğu için virüsü alkışlardık, ama bilirsiniz… o kötü bir şey. Virüsler bir konağa - bir programa, dosyaya veya klasöre - yerleşir ve bu konak kullanıcı tarafından açıldığında virüs kendini çoğaltmaya başlayabilir. Temelde DNA’sını bilgisayarınızdaki veya cihazınızdaki diğer programlara, dosyalara ya da klasörlere enjekte eder. Virüsler, bilgisayarınızın çalışma biçimini değiştiren kodlar çalıştırır. Öte yandan solucanların bir konağa ihtiyacı yoktur. Kullanıcı tarafından etkinleştirilmelerine gerek kalmadan çoğalırlar ve güncellenmemiş işletim sistemleri ile süresi dolmuş antivirüs yazılımları gibi güvenlik açıklarından yararlanarak tüm ağlara yayılabilirler.Truva Atları
Truva atları adlarını, bilinen Truva atı efsanesinden alır. Bu kötü amaçlı yazılım, kendini meşru bir yazılım gibi gösterir. Gerçekten istediğiniz programı yüklediğinizde, pusuda bekleyen truva atı da yüklenir. Farklı truva atı türleri vardır; örneğin siber suçlulara bilgisayarınıza uzaktan erişim sağlayan uzaktan erişim truva atları gibi. Bu tür, tüm bir ağı kullanılamaz hale getirebilen DoS (Denial of Service - Hizmet Reddi) saldırılarını gerçekleştirmek için popüler bir kötü amaçlı yazılım türüdür.Fidye Yazılımı
Çocuğunuzun ilk adımlarının videosunu paha biçilmez bulur muydunuz? Siber suçlular da bulur - bu da istedikleri fiyatı belirleyebilecekleri anlamına gelir. Fidye yazılımı bilgisayar dosyalarınızı kilitler ve kilidi açmak için genellikle bitcoin gibi bir kripto para biçiminde ödeme talep eder. Ödeme yapmak istemiyor musunuz? Sizin için önemli olan her şeyin yedeğinin bulunduğundan emin olun, aksi takdirde sonsuza dek kaybolabilir. Siber suçlu olmayan herkes için ne yazık ki fidye yazılımı şu anda artış gösteriyor. Okullar, hastaneler, polis departmanları - hatta tüm şehirler fidye yazılımı nedeniyle kilitlendi. 2019’da Amerika Birleşik Devletleri’nde 200.000’den fazla kuruluş fidye yazılımının kurbanı oldu - bunların arasında New Orleans şehir yönetimi gibi 70’ten fazla eyalet ve yerel yönetim de vardı. Siber güvenlik şirketi Sophos’un yaptığı bir ankete göre, 2020’de tüm işletmelerin yaklaşık yarısı fidye yazılımına maruz kaldı. Hiç iyi değil!Reklam Yazılımı
Reklamları düşündüğünüzde aklınıza gelen ilk sıfat nedir? Muhtemelen rahatsız edici ya da can sıkıcı gibi bir şey, değil mi? Peki size reklamların tehlikeli de olabileceğini söylesem? Reklam yazılımı sizi reklamlara boğar ve bunların bazıları kötü amaçlı web sitelerine bağlantı verebilir - buna açılır pencereler ile web sayfalarında bulunmaması gereken yerlere yerleştirilmiş reklamlar da dahildir. Reklam yazılımı bilgisayarınızı yavaşlatabilir ve çoğunlukla casus yazılımlarla birlikte gelir.Casus Yazılım
Casus yazılım tam olarak adının çağrıştırdığı şeyi yapar… size casusluk eder. Bu tür kötü amaçlı yazılım, çevrimiçi etkinliğinizi izler ve kaydeder, verilerinizi toplar ve kişisel bilgilerinizi çalar. Casus yazılımlar çoğunlukla ücretsiz yazılımların arka planında çalışır, bu nedenle orada olduğunu muhtemelen fark etmezsiniz. Kredi kartı dolandırıcılığı ve kimlik hırsızlığı, casus yazılımla birlikte büyük risklerdir.Kriptojackerlar
Kriptojackerlar, bir siber suçlu adına bitcoin madenciliği yapmak için bilgisayarınızı kullanır. Gerçek madenciliğin insanları yorması gibi, Bitcoin madenciliği de bilgisayarı tamamen yorar. Yani gerçek madenciliğin yorucu olduğunu varsayıyorum… Hiç madencilik yapmadım, ama fiziksel olarak oldukça zorlayıcı görünüyor. Mesele şu ki kriptojackerlar bilgisayarınızı yorar; bu da pil ömrünün kısalmasına, elektrik faturalarının artmasına ve genel bir yavaşlığa yol açar.
Kötü Amaçlı Yazılım Nereden Gelir?
Günde bir elma doktoru uzak tutar - peki siber suçluyu ne uzak tutar? Cihazlarınızın sağlığını korumak için yapabileceğiniz en önemli iki şey, güncel kalmak ve çevrimiçi etkileşimde bulunduğunuz bağlantılar, ekler ve indirmeler konusunda akıllı davranmaktır. Bilgisayarımız veya antivirüsümüz bilgisayarı yeniden başlatmamızı istediğinde “daha sonra güncelle” seçeneğine tıklama konusunda hepimiz suçluyuz, ancak bu gerçekten tehlikelidir. Güncellemeler, bilgisayarlarımıza ve cihazlarımıza yeni keşfedilen güvenlik tehditlerine, örneğin yepyeni kötü amaçlı yazılım türlerine karşı kendilerini nasıl koruyacaklarını öğretmek için sürekli olarak yayımlanır. O “daha sonra güncelle” düğmesini emekliye ayırın; bilgisayarınızın bağışıklık sistemini güçlendirmek için hemen güncelleyin. Bundan sonra, düzenli güncellemelerin zamanında uygulanmasını sağlamak için bilgisayarınızı haftada en az bir kez yeniden başlattığınızdan emin olun. Çevrimiçi ortamda şüpheci kalın (ve internetin arka sokaklarından uzak durun). Tanımadığınız veya güvenmediğiniz kaynaklardan size gönderilen bağlantılara tıklamayın ya da eklenti dosyalarını indirmeyin. Yazılımları yalnızca güvenilir, birinci taraf platformlardan indirin - buna mobil cihazlarınızdaki uygulamalar da dahildir; yaygın inanışın aksine, bunlara da enfeksiyon bulaşabilir.Uyarı Belirtileri Nelerdir?
Gördüğümüz gibi çok çeşitli kötü amaçlı yazılımlar vardır - bu da farklı türlerin bilgisayarınız üzerinde farklı etkileri olacağı için oldukça çeşitli belirtiler bulunduğu anlamına gelir. Bazı kötü amaçlı yazılımlar, fidye yazılımı ve reklam yazılımı gibi, varlıklarını oldukça açık bir şekilde belli eder. Bir devlet web sitesinde zanaatkâr yapımı, benzersiz aromalı turşu reklamı mı? Evet, sanmıyorum. Ancak çoğu kötü amaçlı yazılım türü gizli kalmayı tercih eder. Daha ince belirtiler şunlardır:- Bilgisayarınızın veya cihazınızın normalden yavaş çalışması
- Tarayıcınızın sizi ziyaret etmek istemediğiniz web sitelerine yönlendirmesi
- Sahte bir antivirüsten (veya hiç yüklemediğiniz bir antivirüsten) gelen mesajlar
- Ayarlar ve/veya görev yöneticisi gibi sistem araçlarının devre dışı bırakılması
- Pil ömrünün kısalması veya bilgisayarınızın fanının normalden daha fazla çalışması
- Bilgisayarınızda veya tarayıcı ayarlarınızda açıklanamayan değişiklikler
Herhangi bir teknolojik cihazı kullanmak, birçok yönden köpek sahibi olmaya benzer (biraz sabredin). Köpeğinizin kaslarını güçlü tutmak için bolca egzersize ihtiyacı vardır; bilgisayarınızın da kötü amaçlı yazılımlara karşı savunmasını güçlü tutmak için düzenli güncellemelere ihtiyacı vardır. Köpeğinizin fark edemediğiniz sağlık sorunları olmadığından emin olmak için yıllık muayenelere ihtiyacı vardır; bilgisayarınızın da sizin göremediğiniz kötü amaçlı yazılımlar barındırmadığından emin olmak için düzenli tanılama taramalarına ihtiyacı vardır. Köpeğinizin çöp yemesine izin vermezsiniz, çünkü hastalanabilir; aynı şekilde şüpheli bağlantılara tıklamaz veya internetin arka sokaklarından yazılım indirmezsiniz, çünkü bilgisayarınız hastalanabilir!
Her ikisinin de sağlıklı ve mutlu kalması için onlara özenle davranmanız gerekir. Bilgisayarınızın sağlıklı bir bağışıklık sistemini sürdürebilmesi için desteğinize ihtiyacı vardır; kötü amaçlı yazılımlara karşı bilgisayarınızın en iyi savunması sizsiniz. Güvende kalın ve sağlıklı olun! Başarabilirsiniz.