Ransomware là gì?
Ransomware là một loại phần mềm độc hại mã hóa — hay khóa — các tệp trên máy tính của Quý vị và đòi khoản thanh toán cho tội phạm mạng để mở khóa chúng. Tiền chuộc thường được yêu cầu trả bằng Bitcoin, vì lực lượng thực thi pháp luật khó truy vết loại tiền này hơn.Xu hướng gia tăng
Cơ quan An ninh mạng của Liên minh Châu Âu (ENISA) mô tả thời điểm hiện nay là “thời kỳ hoàng kim của ransomware”. Đây là một trong những loại tấn công mạng có tác động lớn nhất mà thế giới đang phải đối mặt và chưa có dấu hiệu suy giảm. Thực tế thì ngược lại; tác động của ransomware tiếp tục gia tăng, đó là lý do vì sao việc hiểu rõ ransomware là gì và cách ngăn chặn sự lây lan của nó là rất quan trọng.Làm thế nào để giữ an toàn?
Giờ đây, khi đã biết ransomware là gì và vì sao nó là vấn đề nghiêm trọng, hãy cùng tìm hiểu cách bảo vệ thiết bị của Quý vị khỏi bị lây nhiễm.Lừa đảo (phishing)
Hầu hết các loại phần mềm độc hại đều lây lan phổ biến nhất qua hình thức lừa đảo (phishing), và ransomware cũng không ngoại lệ. Phishing là một loại tấn công mạng trong đó tội phạm mạng giả danh một người khác nhằm dụ Quý vị nhấp vào liên kết, tải xuống tệp đính kèm hoặc cung cấp tài nguyên (chẳng hạn như tiền hoặc dữ liệu). Phishing có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, nhưng khi nói về phần mềm độc hại, chúng ta quan tâm nhất đến phishing qua email và smishing (thực hiện qua tin nhắn văn bản). Sau đây là một số dấu hiệu cảnh báo phishing cần lưu ý:- Tệp đính kèm: các tệp này có thể chứa phần mềm độc hại. Không bao giờ mở các tệp đính kèm mà Quý vị không mong đợi khi chưa xác minh danh tính người gửi qua một phương thức liên lạc khác.
- Liên kết: các trang web cũng có thể lây nhiễm phần mềm độc hại vào thiết bị của Quý vị. Tránh nhấp vào liên kết từ những người gửi không quen biết.
- Tính cấp bách: tội phạm mạng muốn Quý vị hành động mà không suy nghĩ. Nếu Quý vị bị thúc ép phải hành động gấp, hãy thận trọng.
- Giả mạo: nếu một địa chỉ email trông gần giống địa chỉ mà Quý vị tin cậy, đó có thể là email giả mạo (hell0@email.com so với hello@email.com). Hãy kiểm tra kỹ địa chỉ email và số điện thoại của người gửi.
Bản cập nhật
Các bản cập nhật giúp thiết bị của Quý vị luôn được bảo vệ trước những mối đe dọa bảo mật được phát hiện gần đây nhất. Đó là lý do vì sao việc luôn cập nhật thiết bị và toàn bộ phần mềm là rất quan trọng. Đừng trì hoãn; hãy cài đặt các bản cập nhật ngay khi có. Những thông báo cập nhật đó đến trực tiếp từ nhóm bảo mật. Nếu Quý vị khó nhớ cập nhật thiết bị thường xuyên, hãy cân nhắc thêm một lời nhắc hằng tuần vào lịch của mình. Hãy dành ra 10 phút, chẳng hạn vào chiều thứ Sáu, để cài đặt các bản cập nhật được phát hành trong tuần.Thiết bị lưu trữ di động không rõ nguồn gốc
Tội phạm mạng rất thích lợi dụng sự tò mò tự nhiên của Quý vị. Chiếc ổ USB bị bỏ quên mà Quý vị nhặt được ở bãi đỗ xe bên ngoài văn phòng có thể đã được cài sẵn phần mềm độc hại và cố tình để ở đó với hy vọng Quý vị sẽ tò mò muốn biết bên trong có gì và cắm vào thiết bị làm việc. Bãi đỗ xe không phải là khu vực nguy hiểm duy nhất; tội phạm mạng còn tinh vi hơn thế. Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ (FBI) cảnh báo về các ổ USB được gửi qua đường bưu điện. Tội phạm mạng thậm chí có thể bán các thiết bị độc hại cho Quý vị thông qua một nền tảng thương mại điện tử như Amazon. (Mẹo nhỏ: hãy thận trọng với những sản phẩm có giá thấp hơn hẳn so với các đối thủ uy tín). Tóm lại? Nếu Quý vị không chắc một thiết bị di động đến từ đâu, dù là ổ USB, ổ cứng di động hay chuột máy tính … đừng cắm nó vào.
Wi-Fi công cộng và cổng USB
Trong vài năm gần đây, chúng ta đã chú ý hơn đến vi khuẩn ở những nơi công cộng, nhưng còn các mối đe dọa mạng thì sao? Khu vực công cộng là nơi tội phạm mạng ưa thích vì chúng giúp dễ dàng lây nhiễm thiết bị của cả nhóm người cùng một lúc. Nếu có thể, đừng bao giờ kết nối với Wi-Fi công cộng. Tội phạm mạng có thể dùng một mạng để lây nhiễm thiết bị của bất kỳ ai đang kết nối. Thay vào đó, hãy sử dụng dữ liệu di động hoặc điểm phát sóng (hotspot) của riêng Quý vị. Nếu buộc phải kết nối, VPN có thể cung cấp thêm một lớp bảo vệ. Nếu Quý vị dự đoán sẽ cần sạc thiết bị di động khi ra ngoài, hãy mang theo củ sạc để có thể cắm trực tiếp vào ổ điện. Các cổng USB công cộng như trạm sạc có thể bị cài sẵn phần mềm độc hại như ransomware.Sao lưu
Nếu thiết bị của Quý vị cuối cùng vẫn bị nhiễm ransomware, lựa chọn tốt nhất là xóa sạch thiết bị và khôi phục dữ liệu bị mất từ bản sao lưu. Cách này sẽ giúp Quý vị không bị mất tệp và không cần phải đưa tiền cho tội phạm mạng. Đối với thiết bị cá nhân, các chuyên gia khuyến nghị sử dụng dịch vụ đám mây. Các tệp của Quý vị sẽ tự động được cập nhật, nên Quý vị không cần phải tải lên lại theo cách thủ công mỗi khi có thay đổi. Đối với thiết bị công việc, hãy liên hệ với nhóm bảo mật để biết cách thức sao lưu được thực hiện. Việc trả tiền chuộc có hợp đạo đức không? Việc trả tiền chuộc cho ransomware phần lớn được coi là phi đạo đức, vì điều đó khuyến khích tội phạm mạng tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công kiểu này. Suy cho cùng, nếu không có lợi nhuận, tội phạm mạng sẽ không lãng phí thời gian. Cũng cần lưu ý rằng ngay cả khi Quý vị quyết định trả tiền chuộc, không có gì đảm bảo rằng bọn tội phạm sẽ thực hiện đúng cam kết của chúng. Tuy nhiên, như với bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến đạo đức, câu trả lời không phải lúc nào cũng rõ ràng. Một số trường hợp về việc trả tiền chuộc nằm trong vùng xám về mặt đạo đức. Chẳng hạn, đối với các bệnh viện, đây là vấn đề sinh tử khi ransomware ngăn họ chăm sóc bệnh nhân một cách đúng mức.
Ransomware có thể đang gia tăng, nhưng chúng ta có một vũ khí bí mật — chính là Quý vị. Khi tất cả chúng ta càng hiểu rõ cách ngăn chặn ransomware lây lan và cần làm gì khi xảy ra tấn công, tội phạm mạng sẽ càng thu được ít lợi nhuận hơn. Quý vị là tuyến phòng thủ đầu tiên của chúng ta trước các cuộc tấn công mạng. Tổ chức của Quý vị — và cả thế giới — đang trông cậy vào Quý vị để giúp ngăn chặn sự lây lan của ransomware.