> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.livingsecurity.com/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# Blog – 5 rodzajów oszustw świątecznych, na które należy uważać!

> W okresie świątecznym cyberprzestępcy jeszcze intensywniej poszukują nowych, pomysłowych sposobów oszukiwania ludzi zarówno w internecie, jak i poza nim — i odnoszą sukcesy.

W okresie świątecznym cyberprzestępcy jeszcze intensywniej poszukują nowych, pomysłowych sposobów oszukiwania ludzi zarówno w internecie, jak i poza nim — i odnoszą sukcesy. Z [badania przeprowadzonego przez Experian](https://www.experian.com/blogs/ask-experian/survey-some-consumers-would-risk-identity-theft-for-an-online-holiday-deal/) wynika, że co czwarty respondent zgłosił, że w okresie świątecznym padł ofiarą kradzieży tożsamości lub oszustwa. Od wiadomości phishingowych nawiązujących do świąt po nielegalne sklepy internetowe — cyberprzestępcy na wiele sposobów wykorzystują zabieganie i pośpiech charakterystyczne dla tego okresu roku.

Na szczęście dzięki odpowiedniej wiedzy z zakresu bezpieczeństwa można przeciwdziałać oszustwom świątecznym oraz pomóc w ochronie współpracowników, przyjaciół i rodziny!

Oto niektóre z największych oszustw świątecznych, na które należy uważać:

#### 1. Oszustwa związane z organizacjami charytatywnymi

Święta mogą nam przypominać o wszystkim, za co możemy być wdzięczni. Gdy zastanawiamy się nad tym, co dobrego nas spotkało, często jest to dobry moment, by podzielić się swoim szczęściem z innymi — i wielu z nas to robi! Według [National Philanthropic Trust](https://www.nptrust.org/philanthropic-resources/charitable-giving-statistics) w 2020 roku same Stany Zjednoczone przekazały na cele charytatywne 471,44 mld USD, czyli o 5,1% więcej niż w 2019 roku, a to tylko ułamek łącznych darowizn na całym świecie.

Cyberprzestępcy wiedzą, że największe święta, takie jak Święto Dziękczynienia, Boże Narodzenie i Nowy Rok, to szczególnie dobry czas na przekazywanie darowizn. Dlatego tworzą podstępne oszustwa, by wykorzystać naszą hojność!

Należy zwracać uwagę na fałszywe wiadomości e-mail, które wyglądają, jakby pochodziły od organizacji charytatywnych, oraz na strony internetowe, które wydają się nieco „podejrzane”. W internecie przestępcy często podszywają się pod znane organizacje charytatywne, używając podobnych nazw, dlatego należy szczególnie uważnie sprawdzać adres URL pod kątem literówek lub niespójności. Można na przykład otrzymać wiadomość od „The European Salvation Army”, podczas gdy prawdziwa Salvation Army jako marka międzynarodowa nie używa w nazwie słowa „European”. Możliwe też, że odnośnik będzie miał rozszerzenie .com zamiast .org.

Nie należy zakładać, że rozmowy telefoniczne są bezpieczniejsze niż wiadomości e-mail — organizację należy samodzielnie wyszukać w internecie, a adresu URL podanego przez telemarketera nigdy nie należy uznawać za wiarygodny. Witryna taka jak [https://www.charitynavigator.org/](https://www.charitynavigator.org/) pomoże zrozumieć, na co mogą trafić przekazane środki. Gdy zdecydują się Państwo przekazać darowiznę, należy:

* sprawdzić w przeglądarce, czy wyświetlana jest ikona kłódki oznaczająca bezpieczną witrynę,

* w miarę możliwości płacić kartą kredytową, a nie debetową,

* unikać darowizn gotówkowych, które trudniej prześledzić.

Jeśli nadal mają Państwo wątpliwości, warto skorzystać z dodatkowych [wskazówek FCC dotyczących unikania oszustw świątecznych](https://www.fcc.gov/beware-holiday-charity-scams) oraz z dodatkowych zasobów [europejskiej agencji ENISA](https://www.enisa.europa.eu/topics/national-cyber-security-strategies) i [brytyjskiego NCSC](https://www.ncsc.gov.uk/search?q=phishing\&start=0\&rows=20).

![Obraz zasobu](https://media1.giphy.com/media/seP7YS5u9qbTDTfE6d/giphy.gif)

#### 2. Oszustwa związane z dostawą

Osoby robiące zakupy online w tym roku mogą zastosować dodatkowe sposoby ochrony własnej i rodziny. Od kradzieży fizycznych przesyłek po podstępne kampanie phishingowe — oszustw związanych z dostawą jest coraz więcej, a oszustwa polegające na braku płatności i niedostarczeniu towaru są drugim najczęściej występującym zagrożeniem [według raportu](https://www.ic3.gov/Media/PDF/AnnualReport/2020_IC3Report.pdf) [Internet Crime Complaint Center przy FBI](https://www.ic3.gov/Media/PDF/AnnualReport/2020_IC3Report.pdf).

Jedną z najpopularniejszych form jest oszustwo „paczka nie została dostarczona”, w którym cyberprzestępca wysyła wiadomość phishingową podszywającą się pod firmę kurierską i twierdzi, że nie udało się dostarczyć paczki na czas. Takie wiadomości mogą zawierać zainfekowane odnośniki lub załączniki, które pobierają złośliwe oprogramowanie. W wiadomościach związanych z pracą atakujący mogą wywoływać poczucie pilności, aby skłonić do szybkiego działania, twierdząc, że ważna dostawa została wstrzymana i zostanie przekierowana, jeśli nie klikniemy odnośnika w celu potwierdzenia adresu dostawy lub nie dokonamy ostatecznej płatności.

Aby uniknąć tych oszustw, należy się zawahać przed kliknięciem jakichkolwiek odnośników, otwarciem załączników lub udostępnieniem danych osobowych nadawcy. Należy zweryfikować informację u rzeczywistego źródła, takiego jak Amazon, lub bezpośrednio u dostawcy. Więcej informacji znajdą Państwo w [poradach dotyczących unikania oszustw związanych z dostawą](https://www.fcc.gov/how-identify-and-avoid-package-delivery-scams).

#### 3. Oszustwa związane z podróżami

Planują Państwo podróż samolotem? Cyberprzestępcy o tym wiedzą i tuż przed okresem świątecznym często tworzą wiadomości phishingowe z fałszywymi ofertami lub promocjami. Można na przykład otrzymać wiadomość e-mail z niesamowitą ofertą lotów lub pobytu w kurorcie all inclusive, która wydaje się zbyt piękna, by była prawdziwa. Prawdopodobnie tak właśnie jest! Ofertę należy zawsze zweryfikować na stronie prawdziwego dostawcy.

Święta to także wyjątkowo dogodny czas dla cyberprzestępców na włamanie się do systemu danej osoby i wysyłanie SMS-ów, wiadomości e-mail lub wiadomości w mediach społecznościowych do jej kontaktów, przy czym podszywają się oni pod zaufanego przyjaciela lub członka rodziny. Mogą wysłać wiadomość na Facebooku z profilu znajomego, pisząc: „Pojechałem/Pojechałam za granicę odwiedzić rodzinę. Ktoś ukradł mi portfel i utknąłem/utknęłam tutaj. Czy możesz przesłać mi pieniądze przelewem, żebym mógł/mogła wrócić samolotem?”, lub zastosować podobne oszustwo polegające na przelewie pieniędzy. Nie należy dawać się nabrać na te podróżne fortele!

Jeśli ktoś naprawdę podróżuje, zwykle o tym wiemy. Należy pamiętać, że jeśli przestępcy przejęli konto na Facebooku, mogą publikować niejednoznaczne zdjęcia, sprawiające wrażenie, że ktoś podróżuje. Czy na zdjęciu rzeczywiście jest nasz znajomy? Nawet „zameldowania” można sfałszować. Po otrzymaniu takiej wiadomości warto poświęcić chwilę na zapoznanie się z [najczęstszymi oszustwami podróżnymi](https://www.consumer.ftc.gov/features/feature-0027-travel-scams) i oczywiście zadzwonić bezpośrednio do znajomego.

![Obraz zasobu](https://media2.giphy.com/media/3MjzYCNwLFOsYVByaP/giphy.gif)

#### 4. Oszustwa związane z zakupami

Duże wyprzedaże sprawiają, że w okresie świątecznym zakupy wydają się nie do odparcia. Od znacznych rabatów po bezpłatną wysyłkę i płatności ratalne — sklepy oferują dodatkowe zachęty do zakupów przed największymi świętami, w ich trakcie i po nich. W tym szczytowym okresie wiele osób otrzymuje falę wiadomości e-mail lub reklam internetowych, jednak nie wszystkie są wiarygodne.

[FBI](https://www.ic3.gov/Media/Y2020/PSA200803) i inne organy regularnie otrzymują zgłoszenia dotyczące oszustw zakupowych, które zestawiają w corocznym [raporcie dotyczącym przestępczości internetowej](https://www.fbi.gov/contact-us/field-offices/springfield/news/internet-crime-complaint-center-releases-2022-statistics). Do najczęstszych zgłoszeń należą:

* Nieotrzymanie produktu po dokonaniu płatności.

* Strony internetowe kopiujące informacje z legalnych witryn w celu wprowadzenia w błąd.

* Dane kontaktowe w sekcji „Kontakt” wskazujące adres w jednym kraju, podczas gdy firma znajduje się w innym.

* Vouchery lub karty podarunkowe w zamian za wypełnienie ankiety.

* Konkursy świąteczne udostępniane za pomocą odnośnika przez nieświadomego znajomego.

Przed dokonaniem jakiegokolwiek zakupu w okresie świątecznym warto się zatrzymać i zastanowić. Jeśli zobaczą Państwo reklamę ukierunkowaną w mediach społecznościowych, należy samodzielnie przejść na stronę internetową i dokonać zakupu bez klikania reklamy. Jeśli oferta wygląda zbyt dobrze, by była prawdziwa, należy pamiętać, że prawdopodobnie tak właśnie jest!

#### 5. Oszustwa „nieobecności w biurze”

Wiele organizacji oferuje w okresie świątecznym dłuższy urlop lub zmienione godziny pracy — a cyberprzestępcy się tego spodziewają.

Jedno z typowych oszustw związanych z nieobecnością w biurze polega na sztuczce „nie mam zasięgu”, w której ktoś twierdzi, że podróżuje z okazji świąt i w miejscu pobytu nie ma dostępu do Wi-Fi ani do transmisji danych. Może prosić o wykonanie dla niego jakiejś czynności. Należy zachować ostrożność. Otrzymując korespondencję w okolicach większych świąt, zawsze należy zweryfikować prośbę, dzwoniąc do danej osoby lub łącząc się z nią przez wideorozmowę za pośrednictwem znanego, wiarygodnego kanału, aby usłyszeć lub zobaczyć, czy to naprawdę ona. Jeśli twierdzi, że nie może tego zrobić, należy poinformować ją, że nie można jej pomóc, dopóki nie potwierdzi swojej tożsamości.

![Leaving Out Of Office GIF by Originals](https://media1.giphy.com/media/d7kO1wIoaXbJV5uSSy/giphy.gif?cid=790b7611e07ece08392c6f0d8aa0738c0e29bd68eaf3eb22\&rid=giphy.gif\&ct=g)

#### Unikaj oszustw dzięki lepszemu bezpieczeństwu!

Wiedza o tym, jak reagować na te pięć głównych oszustw, to doskonały sposób na przygotowanie się na sztuczki, jakimi cyberprzestępcy manipulują ludźmi w okresie świątecznym.

Aby dowiedzieć się więcej, warto skorzystać z poniższych pomocnych odnośników:

* [FBI (USA)](https://www.fbi.gov/contact-us/field-offices/minneapolis/news/press-releases/holiday-scams)

* [ENISA (Europa)](https://www.enisa.europa.eu/topics/cybersecurity-education)

* [NCSC (Wielka Brytania)](https://www.ncsc.gov.uk/)


This documentation is built and hosted on [Mintlify](https://mintlify.com), a developer documentation platform.